Globalne ocieplenie ostro daje si\u0119 we znaki. Od ko\u0144ca listopada mr\u00f3z, nawali\u0142o \u015bniegu i tak zosta\u0142o. Nie pomog\u0142a nawet zbudowana budka nad kokpitem, bo wiatry by\u0142y tak silne, \u017ce porwa\u0142y plandek\u0119. B\u0119d\u0119 musia\u0142 zam\u00f3wi\u0107 profesjonaln\u0105 plandek\u0119 z materia\u0142u jak na TIR-y. Chcia\u0142o by si\u0119 zapa\u015b\u0107 w sen zimowy… ale nie da rady, nie mog\u0119 pr\u00f3\u017cnowa\u0107. Wykorzystuj\u0119 ten czas na czytanie ksi\u0105\u017cek, materia\u0142\u00f3w, katalog\u00f3w, grzebanie w internecie, projektowanie i pilnowanie wykonawc\u00f3w.<\/p>\n
Po pierwsze doko\u0144czy\u0142em i wys\u0142a\u0142em do realizacji projekt urz\u0105dzenia sterowego. Fayka b\u0119dzie mia\u0142a sterowanie za pomoc\u0105 sztywnych ci\u0119gien. Producent kolumny sterowej nazywa to „R&P – Rack and Pinion”. Wujek google t\u0142umaczy to jako z\u0119batkowy. Generalnie z kolumny sterowej wychodzi rami\u0119, do kt\u00f3rego przymocowany jest sztywny element \u0142\u0105cz\u0105cy z ramieniem zamocowanym na wale steru. Poniewa\u017c na wale steru musz\u0119 umie\u015bci\u0107 dwa ramiona (drugie do autopilota) oraz zamocowa\u0107 mechanizm sprz\u0119glania i wysprzeglania steru,\u00a0narysowa\u0142em w\u0142asne rozwi\u0105zanie podobne do kwadrantu. Pewnie od razu zapytacie po co wysprzeglanie steru? Ot\u00f3\u017c, gdy jacht jest sterowany samosterem wiatrowym w\u00f3wczas ster musi by\u0107 lu\u017ano zawieszony, tak by sam pracowa\u0142 pod wp\u0142ywem ruch\u00f3w trymera pod\u0142\u0105czonego z kolei do skrzyde\u0142ka wiatrowego. To oczywi\u015bcie dotyczy rozwi\u0105zania samosteru z trymerem, to z kolei jest bardzo popularne w przypadku ster\u00f3w zawieszonych na paw\u0119\u017cy – jak w Fayce.<\/p>\n
Mo\u017ce wyja\u015bni\u0119 pokr\u00f3tce jak dzia\u0142a samoster wiatrowy z trymerem. Jest to jedna z najprostszych konstrukcji. Samoster zaczyna si\u0119 od sporego skrzyde\u0142ka umieszczonego na rufie i zamocowanego tak, \u017ce wiatr mo\u017ce je wychyla\u0107. Mo\u017ce te\u017c je obraca\u0107 w prostszej wersji. Jacht jest\u00a0ustawiony na kursie, \u017cagle wytrymowane i nasza \u0142\u00f3deczka bez dotykania steru sama p\u0142ynie w ustalonym kierunku. Skrzyde\u0142ko samosteru jest ustawione r\u00f3wno z wiatrem, wi\u0119c nie odchyla si\u0119 w \u017cadn\u0105 stron\u0119. Ster jest od\u0142\u0105czony od urz\u0105dzenia sterowego i „lata lu\u017ano”. Na ko\u0144cu p\u0142etwy sterowej\u00a0znajduje si\u0119\u00a0zamocowany na zawiasie trymer (ma\u0142a „lotka”\u00a0). Przypu\u015b\u0107my teraz, \u017ce jacht nieco skr\u0119ci\u0142 np. na fali lub wiatr zmieni\u0142 kierunek. W\u00f3wczas skrzyde\u0142ko nie jest ju\u017c\u00a0ustawione r\u00f3wnolegle do wiatru. Teraz z jednej strony wiatr je naciska, skrzyde\u0142ko odchyla si\u0119 (ma te\u017c spr\u0119\u017cyn\u0119 lub ci\u0119\u017carek, by nie odchyla\u0142o si\u0119 zbyt lekko). Odchylenie skrzyde\u0142ka poprzez system\u00a0d\u017awigienek lub ci\u0119gien przenosi si\u0119 na trymer skr\u0119caj\u0105c go w prawo lub w lewo. Ten ruch trymera powoduje skr\u0119t p\u0142etwy sterowej, w konsekwencji skr\u0119t jachtu i powr\u00f3t na ustalony kurs wzgl\u0119dem wiatru. Skrzyde\u0142ko prostuje si\u0119, trymer te\u017c jest wyprostowywany.\u00a0Voila!. Uwaga – wa\u017cne!!! Samoster wiatrowy utrzymuje sta\u0142y kurs wzgl\u0119dem wiatru, a nie wzgl\u0119dem kompasu czy GPS’u. Na oceanie to jest bardzo korzystne, bo w zasadzie nie ma ryzyka niespodziewanego niekontrolowanego zwrotu, lub nag\u0142ej sytuacji przebrania \u017cagli, gdy zmieni si\u0119 kierunek wiatru. Jacht zawsze b\u0119dzie ustawiony na w\u0142a\u015bciwym kursie do wiatru. Poniewa\u017c na morzu wiatr jest w miar\u0119 stabilny tzn. wieje r\u00f3wno przez wiele godzin z jednego kierunku samoster wiatrowy sprawdza si\u0119 znakomicie. Oczywi\u015bcie trzeba w miar\u0119 cz\u0119sto kontrolowa\u0107 pozycj\u0119 i korygowa\u0107 kurs jednostki.<\/p>\n
Ostatnia straszna tragedia jachtu Nashahata nape\u0142ni\u0142a mnie lekkim niepokojem co do wytrzyma\u0142o\u015bci Fayki. Dodatkowo doniesienia, \u017ce jacht straci\u0142 ster – co zaowocowa\u0142o decyzj\u0105 o sztrandowaniu, sk\u0142oni\u0142y mnie do jeszcze dok\u0142adniejszego przyjrzenia si\u0119 konstrukcji mojego steru. Nie wiem jaki ster mia\u0142a Nashahata. Fayka b\u0119dzie mia\u0142a ster zawieszony na ostrodze z mocowaniem od g\u00f3ry i od do\u0142u. Konstrukcja jachtu FAY40 to tzw. klasyczny longkeel cruiser z mocowaniem steru uwa\u017canym za najmocniejsze i najbezpieczniejsze. Fayka jest wprawdzie TK (twin keel), ale konstrukcja steru jest identyczna jak w longkeel. Konsultowa\u0142em m\u00f3j projekt „kwadrantu” z Paulem i bardzo mnie pochwali\u0142 twierdz\u0105c, \u017ce konstrukcja jest super.<\/p>\n
Pos\u0142a\u0142em wszystko do zak\u0142adu \u017barna do wypalenia laserem i pospawania. W mi\u0119dzy czasie Pan S\u0142awek z tej firmy przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce na sk\u0142adzie ma wa\u0142ek ze stali 316Ti (kwas\u00f3wka uszlachetniana tytanem) o \u015brednicy 60mm. Paul zaleca na o\u015b steru wa\u0142ek o \u015brednicy co najmniej 2 cale (51mm) wi\u0119c 60 mm jest idealny. Panowie zgodnie z moim projektem wytoczyli z tego wa\u0142ka pi\u0119kn\u0105 o\u015b steru z czopem na \u0142o\u017cysko z do\u0142u oraz zatrzaskiem na awaryjny rumpel u g\u00f3ry. Do osi przyspawali element ruchomy mojego „kwadrantu”, zespawali sta\u0142e elementy kwadrantu, wytoczyli i pospawali \u0142o\u017cyska steru wraz z teflonowymi tulejami samosmaruj\u0105cymi. Wszystko zosta\u0142o tak\u017ce dodatkowo u\u017cebrowane, zgodnie z moimi sugestiami\u00a0w projekcie. Ca\u0142o\u015b\u0107 wa\u017cy ok 50 kg i sprawia niezwykle mocne wra\u017cenie. Musz\u0119 jeszcze wzmocni\u0107 paw\u0119\u017c dodatkowym u\u017cebrowaniem w miejscach mocowania \u0142o\u017cyska do paw\u0119\u017cy. Nie s\u0105dz\u0119 by co\u015b zdo\u0142a\u0142o to oderwa\u0107, no mo\u017ce gdyby jacht spad\u0142 z paru metr\u00f3w na ster. Ale wtedy to i tak by\u0142a by niez\u0142a kicha i ster by\u0142by najmniejszym zmartwieniem \ud83d\ude41<\/p>\n
Jak tylko \u015bnieg zejdzie, zamocuj\u0119 wszystko do kad\u0142uba i porobi\u0119 fotki. Mo\u017cecie te\u017c zobaczy\u0107 jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 ster na zdj\u0119ciach Ti-Gitu<\/a> – jachtu Paula (starszej siostry Fayki). Wrzuci\u0142em te\u017c fotk\u0119 samosteru z Ti-Gitu na sw\u00f3j fotoblog.<\/p>\n Wypasione jachty motorowe zwykle maj\u0105 na rufie pot\u0119\u017cn\u0105 ram\u0119 w kszta\u0142cie spoilera. Na tej ramie cz\u0119sto montowane s\u0105 r\u00f3\u017cne elektroniczne zabawki: anteny GPS, VHF, TV, SAT, radar. Niekiedy takie spoilery mo\u017cna te\u017c spotka\u0107 na jachtach \u017caglowych – szczeg\u00f3lnie na cruiserach. Na jachtach ten spoiler jest zwykle ze stalowych rurek, w przeciwie\u0144stwie do plastikowych lub aluminiowych na motor\u00f3wkach.<\/p>\n W tym roku \u017cegluj\u0105c w Bretanii z \u017coneczk\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi widzia\u0142em tak\u0105 ram\u0119 wykonan\u0105 z solidnych rurek z nierdzewki, kt\u00f3ra dodatkowo pe\u0142ni\u0142a rol\u0119 uchwytu do podwieszania pontonu. Posiedzia\u0142em chwil\u0119 nad kartk\u0105 papieru – najpierw prawdziwego, potem elektronicznego w AutoCAD i zaprojektowa\u0142em spoiler dla Fayki. W zasadzie zrobi\u0142em cztery w jednym:<\/p>\n Sam spoiler zaprojektowa\u0142em jako konstrukcj\u0119 wygi\u0119t\u0105 i pospawan\u0105 z rur ze stali kwasoodpornej 316L o \u015brednicy 50mm. Sk\u0142adn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 daszka zaprojektowa\u0142em z rurek o \u015brednicy 25mm i \u015bciance 2mm. Zawiasy, uchwyty, mocowania, knagi wycinane laserem z kwas\u00f3wki. Nast\u0119pnie zrobi\u0142em model z drutu by odwzorowa\u0107 w skali moj\u0105 koncepcj\u0119. Jeden model przygotowa\u0142em z daszkiem, drugi zamocowa\u0142em na moim modelu kartonowym Fayki (w skali 1:20). To da\u0142o mi pogl\u0105d czy ca\u0142o\u015b\u0107 ma szans\u0119 wygl\u0105da\u0107 w miar\u0119 zgrabnie. Jestem zadowolony z efektu. Spoiler nie jest prze\u0142adowany, s\u0105dz\u0119 \u017ce ma dobre proporcje – nie jest ani za ma\u0142y ani za du\u017cy. Przed wys\u0142aniem plan\u00f3w i projekt\u00f3w do Pana Andrzeja z Poler-Grand’u zaprojektowa\u0142e jeszcze st\u00f3jki oraz bramki do reling\u00f3w. St\u00f3jki b\u0119d\u0105 do\u015b\u0107 wysokie 750mm, z rurki 25mm o \u015bciance 2mm. To jest wi\u0119cej ni\u017c typowe relingi, gdzie cz\u0119sto wysoko\u015b\u0107 jest 640mm, a rurki maj\u0105 \u015bciank\u0119 1,5mm. Tak niski reling pr\u0119dzej podetnie ci nogi ni\u017c zatrzyma w „locie za burt\u0119”. Wielu autor\u00f3w ksi\u0105\u017cek o powa\u017cnym \u017ceglarstwie, poleca sta\u0142y, sztywny reling jako najbezpieczniejsze rozwi\u0105zanie. Albo chocia\u017c sta\u0142y reling na rufie od kosza rufowego do bramki. Tak w\u0142a\u015bnie b\u0119d\u0119 mia\u0142 na Fayce. Zaprojektowa\u0142em te\u017c w\u0142asne uchwyty do st\u00f3jek relingu z blokami do prowadzenia lin. To zapewni g\u0142adki przebieg lin od roler\u00f3w genui i CodeZero.<\/p>\n Rysunki wraz ze zdj\u0119ciami modeli drucianych pos\u0142a\u0142em do Pana Andrzeja. Po jakim\u015b czasie – \u017ceby by\u0142o jasne nie mam do Pana Andrzeja \u017cadnych pretensji o terminy. Ja nie mam wielkiego ci\u015bnienia na terminy, mam te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce moje drobiazgi to dla profesjonalnej firmy zawracanie g\u0142owy i w du\u017cym stopniu robi\u0105 mi grzeczno\u015b\u0107 przyjmuj\u0105c zlecenia. Wi\u0119c po jakim\u015b czasie i jakiej\u015b ilo\u015bci telefon\u00f3w Pan Andrzej podes\u0142a\u0142 mi zdj\u0119cia wykonanych st\u00f3jek, bramek i spoilera – \u0141A\u0141 – znowu efekt jest zaskakuj\u0105cy. Warto czeka\u0107 – Pan Andrzej ze swoimi ch\u0142opakami robi naprawd\u0119 cacuszka. Wrzuci\u0142em fotki – rozdzielczo\u015b\u0107 jest taka sobie, bo dosta\u0142em je MMS-em, ale mo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107 jak to b\u0119dzie \u0142adnie wygl\u0105da\u0142o na pok\u0142adzie. Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych ca\u0142y spoiler b\u0119dzie mocowany do pok\u0142adu za pomoc\u0105 specjalnych uchwyt\u00f3w przyspawanych do pok\u0142adu i burt. Do tych uchwyt\u00f3w b\u0119d\u0105 przykr\u0119cone rury spoilera. A gdy zdarzy si\u0119 ma\u0142e ooppss w marinie czy na kotwicowisku z mojej winy czy te\u017c z winy tego gamonia, co to nie wiadomo kto go wypu\u015bci\u0142 na morze, kurde \u017ce te\u017c takie g\u0142\u0105by nie boj\u0105 si\u0119 p\u0142ywa\u0107 takimi wielkimi jachtami… No dobra\u00a0 w razie potrzeby naprawy mo\u017cna wszystko odkr\u0119ci\u0107 – wyprostowa\u0107, pospawa\u0107 i przykr\u0119ci\u0107 z powrotem.<\/p>\n Gdy ju\u017c jestem przy nierdzewce to ju\u017c wcze\u015bniej odebra\u0142em z Zak\u0142adu \u017barna elementy galanterii pok\u0142adowej wycinane laserem. S\u0105 to zamkni\u0119cia do bakist oraz\u00a0 elementy blok\u00f3w do szot\u00f3w spinakera i roler\u00f3w sztaksli. Troch\u0119 czasu te elementy le\u017ca\u0142y w pudle. Nie mia\u0142em pomys\u0142u jak je wypolerowa\u0107. W ko\u0144cu przy jakiej\u015b w\u00f3deczce zgada\u0142em si\u0119 z Arkiem – te\u015bciem mojej c\u00f3reczki Darii, \u017ce on ma sprz\u0119t do takiego polerowania. Arek zgodzi\u0142 si\u0119 obrobi\u0107 mi zamkni\u0119cia i elementy blok\u00f3w. Efekt przeszed\u0142 moje naj\u015bmielsze oczekiwania. Zrobi\u0142em fotk\u0119 z\u0142o\u017conego bloku, a obok jest fabryczny blok Harken’a. Sami oce\u0144cie.<\/p>\n Kolejna ciekawostka to ceny armatury ze stali kwasoodpornej. Zawsze wiedzia\u0142em, \u017ce nalepka „wyposa\u017cenie jachtowe” podbija cen\u0119, ale nie zdawa\u0142em sobie sprawy, \u017ce a\u017c tak wysoko. Dam Wam przyk\u0142ad: zaw\u00f3r kulowy 2″ ze stali 316L (do spustu nieczysto\u015bci ze zbiornika BlackWater) w katalogu VETUS’a na www.vetus.pl<\/a> ten produkt o symbolu BV2 kosztuje 115,29 EUR czyli ponad 460PLN. Taki sam zaw\u00f3r – dok\u0142adnie taki sam, ale kupiony w firmie zaopatruj\u0105cej przemys\u0142 mleczarski kosztuje…uwaga…154,73PLN za sztuk\u0119 (obie ceny brutto). R\u00f3\u017cnica w cenie wynosi 298%!!! \u0141atwo zrozumie\u0107 dlaczego jachty tak lekko kosztuj\u0105 ponad 1mln (PLN\/EUR\/USD – niepotrzebne skre\u015bli\u0107).<\/p>\n Przygotowanie kad\u0142uba do cynkowania i malowania wymaga podj\u0119cia wielu decyzji o ostatecznym rozmieszczeniu element\u00f3w wyposa\u017cenia, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 instalowane za rok lub p\u00f3\u017aniej. Pierwszy z brzegu przyk\u0142ad. Aby zrobi\u0107 przej\u015bcia kad\u0142ubowe do spustu nieczysto\u015bci ze zbiornik\u00f3w – tak tak to te zaworki 2″ z nierdzewki – musz\u0119 dok\u0142adnie wiedzie\u0107, gdzie te\u00a0 zbiorniki b\u0119d\u0105 umieszczone. To z kolei wymusza ustalony rozk\u0142ad wn\u0119trza jachtu. By u\u0142atwi\u0107 sobie prac\u0119 – ci\u0119\u017cko mi sobie wszystko dok\u0142adnie wyobrazi\u0107 w 3D – porobi\u0142em z p\u0142yt piankowych modele kilku element\u00f3w wyposa\u017cenia. Mam zrobione zbiorniki \u015bciek\u00f3w, generator, podstaw\u0119 silnika, kuchni\u0119. W najbli\u017cszym czasie zrobi\u0119 zbiorniki wody i akumulatory, kuchni\u0119 z piekarnikiem, lod\u00f3wk\u0119, kibelki, odsalark\u0119.<\/p>\n Poza planowaniem wygodnego rozk\u0142adu wn\u0119trza takie modele dadz\u0105 mi szans\u0119 na r\u00f3wnomierne wywa\u017cenie jachtu – ci\u0119\u017ckie elementy b\u0119d\u0119 stara\u0142 si\u0119 roz\u0142o\u017cy\u0107 r\u00f3wnomiernie wok\u00f3\u0142 teoretycznego \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci (prawa\/lewa\/dzi\u00f3b\/rufa).<\/p>\n Sporo popracowa\u0142em te\u017c nad elektryk\u0105 – a dok\u0142adniej nad jej projektem. Ale to opisz\u0119 w kolejnym odcinku – mam sporo ciekawych przemy\u015ble\u0144.<\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142y oczywi\u015bcie znajdziecie na fotkach.<\/p>\n Globalne ocieplenie ostro daje si\u0119 we znaki. Od ko\u0144ca listopada mr\u00f3z, nawali\u0142o \u015bniegu i tak zosta\u0142o. Nie pomog\u0142a nawet zbudowana budka nad kokpitem, bo wiatry by\u0142y tak silne, \u017ce porwa\u0142y plandek\u0119. B\u0119d\u0119 musia\u0142 zam\u00f3wi\u0107 profesjonaln\u0105 plandek\u0119 z materia\u0142u jak na … Czytaj dalej \n